Общ2 Ом)
Работа N 8. ИЗУЧЕНИЕ СВОЙСТВ постоянного МАГНИТА
и поЛУЧЕНИЕ ИЗОБРАЖЕНИЙ МАГнитных полЕЙ
омет-
а какие нет.
-).
Цель работы: ознакомиться с постоянными магнитами и продемонстрировать,
и материалы: магниты разной формы, железные опилки, бумажный
науководата на
стаканчик, листок бумаги, набор тел из различных материалов.
1. Определите, какие материалы притягиваются к магниту,
A) дерево (карандаш, линейка)
В) сталь (скрепка)
С) алюминий (цилиндр)
D) пластмасса (ручка, линейка)
E) резина (ластик)
F) медь (проволока)
2. Подвесьте к магниту цепочку скрепок, не связанных между со-
бой. Затем, взявшись рукой за верхнюю скрепку, осторожно уберите
магнит (рис. 8). Объясните наблюдаемое явление.
3. Опыты с железными опилками.
A) Насыпьте железные опилки на лист оргстекла и погрузите
магнит в железные опилки.
В) Вынув магнит, обратите внимание, как притягиваются желез-
ные опилки к разным местам магнита.
Рис. 8
C) Отметьте места, где оказалось наибольшее количество желез-
ных опилок.
D) Возьмите два полосовых магнита и поднесите их друг к другу разными ко
ми. Опишите наблюдение.
E) Магниты, находящиеся на столе, накройте листком бумаги.
F) Насыпьте на бумагу тонкий слой железных опилок.
G) Рассмотрите получившиеся магнитные линии.
H) Зарисуйте рисунки, полученные в пунктах E и D.
І) Сделайте вывод о проделанной работе с созданными вами рисунками.
Қозғалыс – екі нүктенің ара қашықтығы сақталатын евклидтік кеңістікті геометриялық түрлендіру. Кеңістіктегі бағдарын сақтау не сақтамауына байланысты қозғалыс меншікті (1-текті қозғалыс) немесе меншіксіз (2-текті қозғалыс) деп аталады. Жазықтықта меншікті қозғалыс тік бұрышты координаттар жүйесінде (х,у) мынадай формулалар арқылы берілуі мүмкін: х=х цос – y сін + а,
y=х сін + y цос + б,
мұндағы а мен б параметрлері жазықтықтың (а, б) векторына параллель көшірілуін, ал параметрі жазықтықтың координаттар бас нүктесінен айналуын сипаттайды. Жазықтықтағы меншіксіз қозғалыс тік бұрышты координаттарда (х, у) мынадай формулалар арқылы берілуі мүмкін: х=хцос + y сін +а,
y=хсін – y цос +б.
Кеңістікте қозғалыстың аналит. түрі, оның меншікті немесе меншіксіз болуына байланысты анықтауышы 1-ге немесе –1-ге тең матрицасы ортогональды сызықтық түрлендірулер арқылы беріледі. Біз өміріміздің алғашқы күндерінен бастап-ақ айналамыздағы болып жатқан алуан түрлі өзгерістерге, әсіресе дыбыс, қозғалыс сияқты физикалық құбылыстарға ерекше назар аударамыз. Бізді қоршаған әлемнен әр түрлі қозғалыстарды жиі бақылауға болады. Мысалы, аспандағы қалықтаған бұлтты, ұшып бара жатқан ұшақты, жүріп келе жаткан машинаны, піскен алманың жерге құлап түскенін, үстел үстімен қозғалған арбашаны, серіппеде тербеліп тұрған шарды және тағы басқаларды көреміз. Бұл жағдайлардың бәрінде де дене қозғалды дейміз.

Зейін қойып қарасақ, осы келтірілген мысалдардың барлығына ортақ құбылыс - дененің басқа денелермен салыстырғанда бұрынғы орнының өзгеруі болып табылады. Демек, дененің қозғалатыны немесе қозғалмайтыны туралы айту үшін, оның айналасындағы баска денелерге қатысты орнын өзгертетінін не өзгертпейтінін білуіміз керек. Келтірілген мысалдағы бұлт, ұшақ, машина және алма Жермен салыстырғанда бұрынғы орнын өз- 1. 20 м/с жылдамдықпен біркалыпты гертеді. Ал арбаша үстелмен, шар тіреуішпен, яғни оны ұстап тұрған қолмен салыстырғанда орнын өзгертеді. Бұл мысалдардан мынадай маңызды тұжырым жасауға болады: денелер уақыттың өтуіне қарай бір-бірімен салыстырғанда бастапқы орнын. өзгерте алады.