Қожа Ахмет Йасауи
Қожа Ахмет Ясауи (1093 ж.ш., кейбір деректерде 1103, 1041, Сайрам (Исфиджаб) — 1166 ж. Түркістан (Ясы)) — түркі халықтарының, соның ішінде қазақ халқының, байырғы мәдениетінің тарихында айрықша орны бар ұлы ақын, пәлсапашы.
Өмірбаяны
Қожа Ахмет Ясауи – 1093 жылы туылған түркістандық ғұлама, әулие. Қожа Ахмет Ясауидің арғы тегі қожалар әулеті. Әкесі – Исфиджабта даңққа бөленген әулие, Әзірет Әлінің ұрпағы Шейх Ибраһим. Анасы – Мұса шейхтың қызы Айша (Қарашаш ана). Мұса шейх те Исфиджабта әулиелігімен танылған. Кейбір деректерде Қожа Ахмет Ясауидың Ибраһим атты ұлы мен Гауhар Хошназ (Жауhар Шахназ) атты қызының болғандығы айтылады. Қожа Ахмет Ясауидың ұрпағы негізінен осы қызынан тарайды. IX ғасырда Отырар, Исфиджаб, Баласағұн, Ясы, Сауран, Сығанақ Шаш, Сүткент, Жент, Кудур, Отлук, Өзкент, тағы да басқа Мауераннахр қалаларында ислам діні уағызшыларының белсенді әрекеттері саяси сипат алған болса, Х ғасырдан бастап ислам ілімі жолындағы тәлім-тәрбиелік ордалар – медресе-теккелер түбегейлі орнығып, исламдық-руханияттық ахлақи (моральдық) ұстанымдар қалыптаса бастады. Қожа Ахмет Ясауи дүниеге келмей тұрып, Исфиджабта исламдық фикһ (құқық) мектебі ханафи мазһабының ондаған өкілдері өмір сүрді. Ясауи ілімі осы саяси-әлеуметтік, тарихи шарттарға байланысты қалыптасты. Қожа Ахмет Ясауи ұстаздарының көшбасшысы – Арыстан баб. Кашифи “Рашахат-ул айн-ил хайат” атты еңбегінде Қожа Ахметтің Арыстан бабтың шәкірті болғандығы, одан заһир және батин ілімдерінің сыры мен мәнін үйренгендігі, оған 16 жыл қызмет еткендігі туралы мәлімет береді. Ясауидың “Диуани хикметінде” де Арыстан баб жиі ауызға алынады. Қожа Ахмет Ясауидың өмірі мен қызметі туралы Жазба деректерде (Хазини, “Жауаһир-ул Абра Мин Амуаж-ил Биһар”) оның Юсуф Хамаданидың шәкірті екендігін көрсететін деректер болғанымен, соңғы зерттеулерде оны теріске шығаратын тұжырымдар айтыла бастады. Қожа Ахмет Ясауидың алғашқы шәкірті – Арыстан бабтың ұлы Мансұр Ата, екінші шәкірті – Сайид Ата Хорезми, үшінші шәкірті – Сүлеймен Бақырғани. Осылардың ішіндегі ең көрнектісі – Бақырғани (Хакім Ата) (Кашифи, “Рашахат-ул айн-ил хайат”). Тағы бір танымал шәкірттерінің бірі Мұхаммед Данышменди сопы Қожа Ахмет Ясауидың “Мират-ул Қулуб” атты мұрасын хатқа түсірді. Сондай-ақ Садр Ата, Бадр Ата, Қажы Бекташ Әулие, Сары Салтұқ, Шейх Лұқпан Перенде сияқты тұлғалар да Қожа Ахмет Ясауидың шәкірттері саналады. А.Беннигсон Қожа Ахмет Ясауидың Шопан Ата және Зеңгі Баба атты да шәкірттерінің болғандығын айтады. Ясауи шәкірттері жөнінде Фуат Көпрулу: “Мутасаууфтардың (сопылардың) өмірбаяны жайлы еңбектерде Ирак, Хорасан және Мауераннахр сопыларынан басқа түркі шейхтары деп жүрген сопылардың барлығы дерлік Қожа Ахмет Ясауи тариқатының шейхтары еді” дейді. Ахметтің әкесі діндар, құдай жолын ұстаған атақты шайхылардың бірі болған секілді. Бұлай дейтін себебіміз, ақынның 149-хикметінде оның шыққан тегі туралы төмендегі сыр шертеді[1]:
...Ысқақ баба жұрыны, шейх Ибраһим Құлыны,
Машайықтар ұлығы - шейхым Ахмет Ясауи.
….Ясы оның арасы, жатыр гауһар парасы,
Машайықтар сарасы - шейхым Ахмед Ясауи. Ахмет Бұқар қаласында Юсуф Хамаданидан діни білім алғаннан кейін, Түркістанға келіп, сол кезде Орталық Азияда кең тараған сопылық, діни-тақуалық идеялардың ірі насихатшысына айналады. Ахмет Ясауидің ержете келе Түркістанға келуі дінге байланысты болса керек. Ақын өз өлеңдерінде Түркістанға келгені жайында былайша баяндайды:
...Он жетімде Түркістанда тұрдым, міне
Он сегізде Шілтеменен шарап іштім,
Рузы қылды, Жәннат кезіп қорлар құштым,
Хақ Мұстафа жүздерін көрдім, міне.
Объяснение:
асклад такой:
Другие государства были захвачены внешними противниками, то есть вестготов завоевали арабы, а остготов византийцы.
Норманны основали герцогство Нормандия, а ее правитель Вильгельм в 1066 году завоевал Англию и с этого начался новый период ее истории. Они также первыми открыли Исландию и Гренландию и заселили их, они добрались до Византии и сыграли некоторую роль в становлении Руси в X-XI веке.
Смысл был в ассоциации с Западной Римской империей. В 800 году стал императором, а ранее в Западной Европе такой титул был только в Риме до 476 года. Однако, империя была новым государством и просуществовала недолго.
Причины феодальной раздробленности были в особенностях хозяйствования и потребностях обороны. Феодалы имели замки (оборона) и хозяйство вокруг них. Оценить можно нейтрально, хотя феодалы стали движущей силой крестовых походов.
Порядок такой: крещение Хлодвига, сражение у Пуатье, коронация Карла Великого в Риме, освобождение Лондона от норманнов.
Не было единого королевского законодательства.
Конституционная монархия- монархия, при которой власть монарха ограничена, так что в некоторых либо во всех сферах государственной власти он не обладает верховными полномочиями. Правовые ограничения на власть монарха могут быть закреплены в высших законах, таких, как конституция или статуты, либо в прецедентных решениях, вынесенных верховными судебными инстанциями. Существенным признаком конституционной монархии является то, что статус монарха ограничен не только формально-юридически, но и фактически.
Билль о правах 1689- "Акт, декларирующий права и свободы подданного и устанавливающий наследование Короны" - законодательный акт, принятый парламентом Англии 26 декабря 1689 года в результате «Славной революции»-одна из основных частей британской Конституции.
В нём были закреплены ограничения прав монарха в пользу высшего органа представительной власти. Король лишался следующих прав:
приостанавливать действие законов либо их исполнение;
устанавливать и взимать налоги на нужды короны;
формировать и содержать постоянную армию в мирное время.
В настоящий момент:
Политическая структура Великобритании основана на принципе унитарного государства и конституционной монархии. Её система правительства (известная как Вестминстерская система) принята и в других государствах Содружества, таких как Канада, Индия, Австралия, Новая Зеландия, Сингапур, Малайзия и Ямайка.
Функции исполнительной власти принадлежат Правительству.
Высшей инстанцией Правительства является Кабинет, назначаемый монархом. Главой Кабинета является Премьер-министр, который выбирается монархом с учётом неписанных конвенций (кандидат на пост должен быть членом Палаты общин и иметь поддержку Общин, достаточную для назначения). Затем премьер-министр выбирает остальных министров, которые и составляют Правительство и являются политическими главами Департаментов. Примерно 20 главнейших министров составляют Кабинет министров.
Парламент Соединённого Королевства Великобритании и Северной Ирландии является высшим законодательным органом в Соединённом Королевстве и Королевских заморских территориях. Его возглавляет Британский монарх. Парламент двухпалатный, включает в себя верхнюю палату, называемую Палата лордов, и нижнюю палату, называемую Палата общин.