8-тапсырма. Мәтін үзіндісінен алынған төмендегі сөйлемді кіріспе етіп алып, сұраққа жауап ізде. Ауа райы болжамы халықтың кәсіп түрлеріне қалай көмектес- кен? Ауа райы болжамы әр салада қызмет ететін ғаламшар тұрғында- ры үшін: ауылшаруашылығында, кеме тасымалында, балық аулауда, қорғаныста, туризмде, авиацияда, су ресурстарын басқаруда, өнеркәсіп өндірісінде, зілзала мен табиғи апаттардың алдын алуда қызмет ететін- дер үшін өте маңызды. ( «Табиғат». Балалар энциклопедиясынан) 7
Мысалы: ауыл шаруашылығында, ауа райы болжамы өте маңызды болған. Күзде ауа райы нашарлап, суып кетсе дәнді дақылдар атап айтқанда соя, бидайлар үсіп кетеді. Сол үшін ауа райы болжамын байқап, соған сай әрекет етеді
1. Шебердің қолы ортақ, Шешеннің сөзі ортақ. Руки умельца и язык оратора – народа достояние. 2. Ақынның тілі қылыштан өткір, қылдан нәзік. Слово акына острее клинка и нежнее волоска. 3. Ділмардың сөзі ұстаның бізінен өткір. Слово оратора острее шила сапожника. 4. Аз сөйлесең де саз сөйле. Говори редко, но метко. 5. Тілге шешен – іске мешел. Кто на слово щедр, тот на дело скуп. 6. Тілде тиек жоқ, Ауызда жиек жоқ. Язык – без запора, рот без ограды. 7. Қысыр сөзде қырсық көп. Языком зря молоть – беду накликать. 8. Тіл қылыштан өткір.
Адам көңілден азады, тілден жазады.* * *Адамға келген он пәленің тоғызы – тілден.* * *Адам көңілінен азады, Тілінен жазады.* * *Айтпас жерде тілің тарт.* * *Ана тілі – бәріміздің анамыз, Өйткені ол – ұлтымыздың анасы.* * *Ана тілің алпыс тілге татиды.* * *Ақынның тілі қылыштан өткір.* * *Ат жүйрігі айырады, тіл жүйрігі қайырады.* * *
Атағыңды өсіретін де, өшіретін де – тіл.* * *Аузы құлып сандықты тіс ашпаса, тіл ашады.* * *Ашынған тілді болар, Ашыққан ұры болар.* * *Ауызда жиек жоқ, Тілде тиек жоқ.* * *Әдеп басы – тіл.* * *Әрбір халық өзінің ана тілінде ғана бақытты.* * *Бас кеспек бар, тіл кеспек жоқ.* * *Бал тамған тілден у да тамар.* * *Балаға өз тіліңмен сөйлеме, өз тілімен сөйле.* * *Басқа пәле – тілден.* * *Жаман көлдің суы ащы, жаман қатынның тілі ащы.* * *Жалтақтамай өзге тілді ұлысқа, Ең алдымен өз тіліңді дұрыста.* * *Көнектей басыңа шүмектей тілің жау.* * *
Мысалы: ауыл шаруашылығында, ауа райы болжамы өте маңызды болған. Күзде ауа райы нашарлап, суып кетсе дәнді дақылдар атап айтқанда соя, бидайлар үсіп кетеді. Сол үшін ауа райы болжамын байқап, соған сай әрекет етеді