Природа Земли во всей ее полноте и разнообразии впервые открылась человеку, когда он поднялся в космос. Он увидел голубые просторы океанов, покрытые снегами цепи гор, зеленые массивы лесов, желтые пятна пустынь — всю свою прекрасную планету.Природа и люди тесно взаимосвязаны между собой. Под влиянием хозяйственной деятельности населения, не всегда разумной, происходят изменения в самых отдаленных уголках земного шара, и не только на материках, но и в морях и океанах. Эти изменения нередко ухудшают природу, сокращают ее богатства и, следовательно, неблагоприятно сказываются на условиях жизни людей, их здоровье и хозяйственной деятельности. Поэтому так важно знать и понимать все процессы, происходящие на Земле. Географические знания необходимы и для того, чтобы предвидеть последствия вмешательства человека в природу, помня, что каждый из нас в ответе за планету, на которой мы живем.
Материки (континенты) и острова. Поверхность всего земного шара составляет 510 млн км. Она разделена на материки и океаны. Большая часть поверхности Земли занята океанами, которые соединены между собой и все вместе образуют единый Мировой океан. На долю суши — материков и островов — приходится около 149 млн км2, или 29% всей поверхности Земли (рис. 2).
Всего на Земле шесть материков, которые вы будете изучать в следующем порядке: Африка, Австралия, Южная Америка, Антарктида, Северная Америка, Евразия. Вблизи континентов на материковой отмели или склоне находятся материковые острова. В океанах много вулканических и коралловых островов
Части света. Наряду с делением суши земного шара на материки существует условное ее деление на части света.
Древнегреческие географы различали только две части света — Европу и Азию. К Европе (от финикийского «эреб» — закат) они относили страны, лежащие к западу и северу от мест поселения греков, а к Азии (от финикийского «асу» — восход) — страны, расположенные к востоку.
Во время господства римлян, завоевавших южное побережье Средиземного моря, появилось название третьей части света — Африка. Европа, Азия и Африка составляют Старый Свет. Когда Xристофор Колумб в конце XV в. открыл за Атлантическим океаном новые земли, они получили название Америка, хотя Северная и Южная Америка составляют два самостоятельных материка и сильно отличаются по природным условиям. Эти земли были названы Новым Светом. Еще позднее европейцам стали известны части света Австралия (XVII в.) и Антарктида, открытая русскими мореплавателями в начале XIX в.
Таким образом, частей света тоже шесть. Единый материк Евразия разделен на две части света — Европу и Азию, а часть света Америка состоит из двух материков — Северной и Южной Америки.
Части света, кроме территории материков, включают также относящиеся к ним острова.
Ежелгі дәуір әдебиетіне б.з.д. VІІ – б.з. ІХ ғасырды және Х – ХІІ ғасырды қамтитын түрлі әдеби мұралар мен жазба ескерткіштер жатады. Зерттеуші ғалымдар: Х.Сүйіншалиев, А.Қыраубаева, Н.Келімбетов, т.б. ежелгі дәуір әдебиетін төмендегідей дәуірге бөлген.
«Тәңірлік дәуір әдебиеті» – б.з.д. VІІ – б.з. ІХ ғасыр мұралары.
Орта түркі дәуірі – Х – ХІІ ғасыр мұралары – бұл дәуір 2 кезеңнен тұрады:
1) Қараханид кезеңі; 2) Алтын Орда кезеңі.
Ислам дәуіріндегі әдебиет.
«Алып ер Тұңға» дастаны – б.з.д. VІІ ғасыр мұрасы. Алып ер Тұңға – өте көне заманда өмір сүрген түркілердің көсемі. Алып ер Тұңға қайтыс болғанда, артында қалған елі жоқтау шығарған. Жоқтауда опасыз дүниенің Алып ер Тұңғаны да аямағанын, түркілердің оның қазасына қайғырып, бөрідей ұлып, жағасын жыртып жылағаны жырда:
Бөрідей жұрт ұлысып,
Айқаймен жаға жыртысып,
Өкірген үнін өшіртіп,
Жылаған көзден жас өрер, –
деген жолдармен берілген.
Алып ер Тұңға ХІ ғасырда Иранның ұлы ақыны Фирдоусидің «Шахнама» кітабында Тұранның патшасы Афрасияп болып суреттелген.
Орхон ескерткіштері – Түркі қағанатының тәуелсіздігі, елге қорған болған батырлар мен көсемдерді дәріптеу негізінде туған. Олар: Түркі қағанатының негізін құраған Бұмын қаған, Елтеріс қаған, Елтерістің ақылшы, кеңесшісі Тонұқұқ жырау, әкесі Елтеріс өлгеннен соң жиырма төрт жылдан кейін таққа отырған Білге қаған, әскербасы Күлтегін. Орхон ескерткіштері – осы тарихи тұлғаларға арнап тасқа қашалып жазылған әдеби мұралар. Жырда түркі халқының тауғаштарға – қытайға қараған түркі тайпаларына – тәуелді болу себебі ел ішінде береке-бірліктің болмауынан екені баса айтылған. Елге тәуелсіздік әперу үшін бел шешпей күрескен Білге қағанның ерлігі жырда:
Түркі халқы үшін
Түн ұйықтамадым,
Күндіз отырмадым.
Төрт бұрыштағы халықты
Бәрін бейбіт қылдым, тату қылдым, –
деген жыр жолдарымен берілген.
Жырда әскербасы болған Күлтегін тұлғасы да ерекше жырланған. Күлтегін 47 жаста қайтыс болғанда, оның қазасына халықтың қайғыруы да барынша нанымды берілген.
«Оғызнама» дастаны – ІХ ғасырда Жетісу, Сыр өңіріне кеңінен тараған, қырықтан астам хикаядан тұратын түркі халықтарына ортақ туынды. Дастанның негізгі кейіпкері – Оғыз, оның анасы – Айқаған, Оғыздың ақылшысы – Ұлық Түрік, Оғыздың балалары – Күн, Ай, Жұлдыз, Көк, Тау, Теңіз. «Оғызнаманың» ұйғыр әрпімен жазылған нұсқасы Париж кітапханасында сақтаулы. «Оғызнама» дастанының негізгі идеясы – түркі елін бірлікке шақыру, достық пен адамгершілікке үндеу, сыртқы жауға қарсы күресу. «Оғызнама» дастанының өзіндік ерекшелігі – мифологиялық суреттердің мол кездесуі.
Қорқыт – ҮІІІ ғасырда Сыр бойындағы Жанкент қаласында өмір сүрген түркілердің оғыз ұлысынан шыққан асқан сәуегей, бақсы, күйшілік, жыраулық өнердің атасы. Қорқыт айтқан жырлар ХҮ ғасырда қара сөзбен хатқа түскен. «Қорқыт ата» кітабында он екі жыр бар. Олар: «Дерсеханұлы Бұқаш туралы жыр», «Байбөрі баласы Алып Бамсы», «Тоқа баласы Ержүрек Темірұлы», «Төбекөз биді өлтірген Бисат батыр», «Қазан бектің ауылын жау шапқаны туралы жыр», т.б. «Қорқыт ата» кітабының екі нұсқасы сақталған: 1) он екі жырдан тұратын Дрезден нұсқасы; 2) алты жырдан тұратын Ватикан нұсқасы. Қорқыттың артына қалдырған көптеген нақыл сөздері бар. Олардың көбі қазақ халқының мақал-мәтелдерімен ұқсас болып келеді.
цель:
1 раскрыть основное содержание курса;
2 показать учащимся значение знаний о природе материков, океанов, наиболее крупных государств мира, материки, части света, океаны, острова;
3 познакомить учащихся с особенностями построения учебника(если это на предмет нужно)
что изучает физическая география- географическую оболочку Земли и её структурные части