«Қызыл кітап не үшін керек?» диалог.
Ахметжан: Достым, бір сұрақ қойсам, жауап бере алады ма екенсің?
Мадияр: Білмеймін, қане сұрап көр. Тексерейік.
Ахметжан: Қызыл кітап не үшін керек?
Мадияр: Жойылып кету қаупі бар өсімдіктер мен жануарларды енгізіп, оларды қорғауға алу үшін?
Ахметжан: Дұрыс айтасың. Ал елімізде «Қазал кітапқа» енген өсімдіктерден бір – екеуін атай аласың ба?
Мадияр: Қиын сұрақ екен. Жауап бере алмаймын. Ал сен ше білесің бе?
Ахметжан: Мен де бұрын біле қоймайтынмын. Ал қазір биология пәнінен өтетін республикалық жарысқа дайындалып жүргендіктен, оқып –жаттап жүрмін.
Мадияр: Сонда қандай өсімдіктер енгізілген екен?
Ахметжан: Жалпы «Қызыл кітапта»140 түрдің таралуы, олардың қорғау мен мәдени түрде өсірілуі жайлы мәліметтер берілген екен. Әрине, мен әлі бәрін оқып үлгерген жоқпын.
Мадияр: Сонда «Қызыл кітапқа» өсімдіктерге не үшін енгізеді екен?
Ахметжан: Түрдің бұл кітапқа енгізілуі, оған ерекше көңіл бөлу керек екендігін білдіреді, көбіне арнайы қорғау шаралары қажет, әйтпесе түрдің мүлдем жоғалып кетуі мүмкін. Қазақстан үкіметі 1978 жылдың қаңтарында Қызыл кітапты құру туралы қаулы шығарды.
Мадияр: Сонда мен дұрыс түсінсем, «Қызыл кітапқа» енгізілген өсімдік ерекше қорғауға алынады ма?
Ахметжан: Дұрыс айтасың. Мысалы кәдімгі емен, ақтұңғиық, сарғалдақ, қызғалдақ, кілегей т.б секілді өсімдіктерді жинауға тыйым салынған (тек ерекше жағдайда арнайы рұқсатпен ғана). Қызыл кітапқа енгізілген өсімдіктерді заңсыз жинаса немесе зақымдаса, әрбір данасына 360 теңге айып төлейді ) 2001 жылы 12 қыркүйектегі №1186 Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы.
Мадияр: Мен ол жағын білмеппін, енді біліп жүретін болдым.
мен істедім,өсірдім,тарттым,алдым,білдім
сен істедің,өсірдің,тарттың,алдың,білдің
сіз істедіңіз,өсірдіңіз,тарттыңыз,алдыңыз,білдіңіз
ол істеді,өсірді,тартты,алды,білді
біз істедік,өсірдік,тарттық,алдық,білдік
сендер істедіңдер,өсірдіңдер,тарттыңдар,алдыңдар,білдіңдер
сіздер істедіңіздер,өсірдіңіздер,тарттыңыздар,алдыңыздар,білдіңіздер
олар істеді,өсірді,тартты,алды,білді
настоящее время;
мен істеп тұрмын,өсіріп жүрмін,тартып тұрмын,алып тұрмын,біліп тұрмын
сен істеп тұрсың,өсіріп жүрсің,тартып тұрсың,алып тұрсың,біліп тұрсың
сіз істеп тұрсыз,өсіріп жүрсіз,тартып тұрсыз,алып тұрсыз,біліп тұрсыз
ол істеп тұр,өсіріп жүр,тартып тұр,алып тұр,біліп тұр
біз істеп тұрмыз,өсіріп жүрміз,тартып тұрмыз,алып тұрмыз,біліп тұрмыз
сендер істеп тұрсыңдар,өсіріп жүрсіңдер,тартып тұрсыңдар,алып тұрсыңдар,біліп тұрсыңдар
сіздер істеп тұрсыздар,өсіріп жүрсіздер,тартып тұрсыздар,алып тұрсыздар,біліп тұрсыздар
олар істеп тұр,өсіріп жүр,тартып тұр,алып тұр,біліп тұр