Пачаць сваю работу хочацца з радкоў твора Змітрака Бядулі «Зямля», у якіх пісьменнік гаворыць: «Зямля! Маці наша!.. Усе мы дзеці твае: і расліна, і жывёла, і чалавек». Сапраўды, Зямля — наш агульны зялёны дом. I трэба, каб усім у гэтым доме было ўтульна. Каб падтрымліваць парадак у нашым доме, мы прыкладаем намаганні: мыем посуд, прыбіраем у пакоі, выносім смецце. Зямля таксама патрабуе нашага клопату. Але, на жаль, усё часцей людзі адносяцца да прыроды па-спажывецку. Яны карыстаюцца яе багаццем, пры гэтым, як у творы А.Жука «Стары бабёр», не пакідаюць пасля сябе «ні прысадаў, ні травы, ні самое ракі». Людзі не разумеюць, што пазбаўляюць жылля звяроў. Або ў творы І.Пташнікава «Алені». Герой твора Язэп без шкадавання забівае аленя. Калі мы жывём у агульным доме, то трэба падтрымліваць добрасуседскія адносіны з усімі іншымі жыхарамі. Чалавек павінен быць гаспадаром і клапаціцца пра «братоў нашых меншых». Тое ж самае і з раслінамі. У вершы П. Панчанкі «Сармацкае кадзіла» паэта хвалюе тое, што Мы «ад зялёнай адракаемся радні». Знікаюць расліны, а тыя, што засталіся, амаль усе ў Чырвонай кнізе. Паветра, вада, зямля — усё забруджваецца. А гэта ўжо пагроза чалавеку. Мы павінны абараніць прыроду ад бяздушша і спажывецкіх адносін. Неабходна адказна ставіцца да ўсяго навакольнага, зрабіць кожны куточак зямлі прыгажэйшым. I тады не толькі мы, але і будучыя пакаленні змогуць пачуць бусліны клёкат і спеў жаўрука, пабываць на квітнеючым лузе і пясчаным беразе, пачуць шум бору і шапаценне калосся на ніве. Тады зямля будзе сапраўдным зялёным домам.
Наша планета – Земля, и мы на ней живём. Это наш дом. Людям всегда было интересно, что представляет собой Земля, как устроен мир. Земля — очень красивая планета. Её мир безмерно богат, великолепен и необъятен! Земля — любящее и сильное существо, которое верно и преданно заботится о своих детях. Земля мне даёт всё, что нужно для жизни. И я люблю её, как люблю мою Мать, и стараюсь не причинять ей боли. Изучай историю Земли и человечества, животного и растительного мира. Обучайся искусству наблюдения за чувствами других людей и за своими собственными чувствами, понимая и уважая их, и делясь со всеми полученными тобой мудростью и опытом.
Бадоги - палки
Заимка - маленькое поселение в лесу
Уёмисто - с большой производительностью труда.
Яр - высокий берег, обрыв.
Потачил - потакал.
Жиган - преступник, жулик.
Скользом - вскользь, гладко.
Это всё лексические диалектизмы.
Один синтаксический - долг-от. Постпозитивная частица после согласного в диалектах может выглядеть и так. кажется так