1.Mieszkańcy Italii a. północną część Półwyspu Apenińskiego zamieszkiwali Etruskowie
b. nad Rzeką Tyber w Lacjum zamieszkiwali Latynowie
c. południową część Półwyspu Apenińskiego i Sycylię zamieszkiwali Grecy
2. Narodziny Rzymu
a. według legend Rzym został założony w 753 r. p.n.e. przez Romulusa
b. zalety położenia Rzymu
- powstał nad rzeką Tyber
- był położony na ważnym szlaku handlowym
- warunki naturalne sprzyjały rozwojowi rolnictwa i pasterstwem
c. w VI w. p.n.e. w Rzymie panowali etruscy królowie
3. Ustanowienie republiki rzymskiej
a. za panowania Etrusków Rzym był monarchią, czyli władzę sprawowali królowie
b. w 509/508 r. p.n.e. Rzymianie wypędzili króla Tarkwiniusza Pysznego
c. po obaleniu monarchii Rzymianie ustanowili republikę - państwo rzymskie stało się wspólnotą obywateli, rządzoną przez urzędników wybieranych na określony czas
4. Władze republiki rzymskiej
a. senat
- był odpowiednikiem rady starszych - liczył ok. 300 senatorów
- pełnił funkcje doradcze
- zapewniał ciągłość władzy
b. zgromadzenia ludowe
- wybierały urzędników i ustanawiały prawa
- rzymskie zgromadzenia ludowe nie były w pełni demokratyczne - prawa polityczne zależały od posiadanego majątku
c. zasady sprawowania urzędów
- wszyscy urzędnicy byli wybierani przez zgromadzenia ludowe
- urzędy były kadencyjne - sprawowano je przez określony czas
- urzędy były kolegialne - większość urzędów była kilkuosobowa
- urzędy były honorowe - nieodpłatne
d. najwyżsi urzędnicy
- dwaj konsulowie - najwyżsi urzędnicy kierujący państwem i dowodzili wojskiem
- pretorzy - dbali o przestrzeganie porządku prawnego
- cenzorzy - ustalali listę członków senatu
- kwestorzy - odpowiadali za pobór podatków i finanse państwowe
- edylowie - odpowiadali za porządek w mieście i prace budowlane
- dyktator - jednoosobowy urząd o bardzo dużej władzy wybierany na 6 miesięcy w sytuacji zagrożenia państwa
- trybun ludowy - posiadali prawo weta
5. Społeczeństwo rzymskie - ustrój społeczny w początkach republiki
a. podział społeczeństwa rzymskiego na dwie grupy:
- patrycjuszy - uprzywilejowana grupa wyższa
- plebejuszy - grupa niższa - pozbawiona większości praw
b. walka plebejuszy o równouprawnienie - skuteczną formą walki była secesja
- plebejusze wywalczyli prawo posiadania odrębnego urzędnika - trybuna ludowego
- plebejusze wywalczyli dostęp do urzędów
- wymusili kodyfikację prawa - Prawo XII tablic (449 r. p.n.e.)
c. niewolnicy
6. Religia rzymska
a. trójca kapitolińska
- Jowisz
- Junona
- Minerwa
b. inni bogowie:
- Mars
- Janus
- Wenus
- Westa
- Ne
Выдающийся башкирский этнограф Р.Г. Кузеев писал: «Башкирский этноним -ун-, судя по нашим историко-этнографическим данным, может восходить к гуннской эпохе…» («Происхождение башкирского народа»). В своей монографии ученый не привел достаточных аргументов в пользу выдвинутой гипотезы. Исходя из современных исследований, можно утверждать, что мнение Р.Г. Кузеева нашло подтверждение в источниках. Это редкий и почти небывалый случай в истории, чтобы этническое имя было пронесено через три тысячелетия. В древнейшем памятнике китайской литературы «Шицзин» под 827 год до н.э. записано:
В свирепом напоре кидаются гуннов отряды,
И нам торопиться навстречу кочевникам надо…
Так царь свое войско в далекий поход высылает,
Чтоб в царстве его укрепились и мир, и порядок.
К III в. до н. э. походы гуннов настолько усилились, что противостоять им у китайских полководцев уже не хватало сил. Тогда император династии Цинь Шихуан-ди решил вопрос радикально: он приказал построить гигантскую стену вдоль всей северной границы страны. Стена длиной в 4 тысячи километров ценой истощения всех ресурсов страны была построена, но толку от нее было мало, так как гунны все равно проникали внутрь Китая, и пограничные войска, как и прежде, вступали в жестокие схватки с кочевниками.