«Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба...» -дегендегі орын тап деп отырғаны - алған білімді, үйренген ғылымды жұмсайтын орын. Бұдан Абай:
«Бес нәрседен қашық бол,
Бес нәрсеге асық бол...» -деп адамдық, адамгершілік жайын қозғайды. Алайда ойының негізгі желісін үзбейді. Бұл тұста ерекше бір көңіл бөлерлік жай - Абай ғалым болу мен адам болу мәселесін бір-бірімен сабақтастыра айтады, бүл екеуінің тамыры, түбі бір деп санайды. Ғалым болудың басты шарты - не нәрсені болсын ақыл таразысына салып өлшеу, ақыл сенген нәрсеге ғана сену және көзің анық жеткен шындықты тура айтудан тайынбау екендігін нақтылап, мейлінше дәлелді етіп, шегелеп айтады. Осы өлеңдегі Абайдың надандықпен айтылған сөзге ерме дей отырып, «ақсақал айтты, бай айтты...», егер қисық көрінсе кімнің сөзі болса да, тіпті жақын адам айтса да, ақылмен жеңуді үлгі етуі әсіресе, сол өткен ғасырдағы қазақ өмірінің жағдайында бірден-бір батыл айтылған пікір болғаны анық. Үлкен адамға, лауазымы жоғары адамға қарсы келіп, өз ойын көлденең тарту сыпайыгершілікке келмейді дегенді желеу қылып, шындықты тура айтуды қалайда шектеу, қолдамау ол заман ғана емес, бүгінгі заманда да аз кездеспейтінін ескерсек, Абайдың осы пікірінің мәні зор дейміз. Ендеше:
«Ақымақ көп, ақылды аз,
Деме көптің сөзі - пұл...» - дегенді көпке топырақ шашқандық емес пе деп көлгірсімей, ашық айтылған, жастарды артық сенгіштіктен сақтандыратын ащы өмір шындығы деп бағалауымыз орынды.
«Сөзіне қарап кісіні ал,
Кісіге қарап сөз алма...» -
деген нақыл түрінде келетін түйін жоғарғы пікірлерге орайлас, жалғас. Сырттай қарағанда мұның өзі бір түрлі, тосын естілуі мүмкін, өйткені кісіні сөзіне қарай бағалама, ісіне қарай бағала дейтін үйреншікті пікірге қарама-қарсы келетін секілді. Ал, байыппен қарасақ, мұнда терең мағына жатыр. Кісіні сөзіне қарай, яғни, ақылына, ойына қарай бағала, кісіге қарап, оның мансабына, дәулетіне қарап ақылға сыймайтын, қисынға келмейтін сөзіне иланып алданып қалма, «надандықпен кім айтса, ондай түпсіз сөзге ерме...» деген даналық пікірді аңғартады. Абай надандыққа, қандай да болсын теріс, кертартпа ықпалға қарсы тура алатын оқыған, біліммен қаруланған адамды құрметтеу керек деп санайды. Ең алдымен білімді, ғалым адам мақтан тұтуға лайықты. Ақылды, парасатты адамның идеал бейнесін ұсына отырып, Абай оған жақсылықты жамандықтан ажырата білмейтін, ағыммен ілесіп жүре беруге бейімделген надан, қараңғы адамды қарсы қойды. Топас, кертартпа адамның осы жағымсыз типі ақынның шығармашылық жолына өте тән және ағарту ісін, өнер-білімді жақтаушы Абайдың алдыңғы қатарлы көзқарасын білдіреді. Өлең 6-8 буынды аралас ұйқас үлгісінде жазылған. Алғаш 1909 ж. С.-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұғылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Басылымдарында бірқатар текстол. өзгерістер кездеседі. 1909 жылғы жинақта 38-жол «Шыныменен өлсеңіз» делінсе, басылымдарда бүл жол Мүрсейіт қолжазбалары бойынша «Шын сөзбенен өлсеңіз» болып берілген. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1909 жылғы жинақта 40-жол «Кәпір болдың демес қой» деп берілсе, басылымдарда бұл жол «Күпір болдың демес қой» ретінде алынған. Мүрсейіт қолжазбаларында, 1939, 1945, 1954 жылғы жинақтарда 42- жол «Көп көзіне көріне айтпа» болса, қалған басылымдарға бүл жол 1909 жылғы жинаққа сәйкес «Көп орында көріне айтпа» делінген. «Сізге ғылым кім берер, жанбай жатып сөнсеңіз» деген 26, 27-жолдар 1909 жылғы басылымға кірмей қалған. 1909, 1939, 1945, 1954 жылғы жинақтарда 75-жол «Сөзін оқып және ойла» болып алынса, қалған басылымдарда бүл жол Мүрсейіт қолжазбаларына сәйкес «Сөзін оқы және ойла» деп берілген. Туынды ағылшын, араб, азербайжан, қарақалпақ, қырғыз, орыс, өзбек, тәжік, түрікмен, ұйғыр т. б. тілдеріне аударылған.
Объяснение:
Фёкла и Лукерья, дочери дворянина Велькарова, воспитывались у своей тётки гувернанткою мадам Григри «на последний манер». Отец приехал со службы к ним в Москву и решил взять дочерей к себе. Но дочери-модницы рассердили старика своим презрением ко всему русскому и обожанием всего французского. А в это же время горничная барышень Даша собирается замуж, однако у нее и ее жениха Семена нет денег на свадьбу. И Семен придумал хитрость: он переодевается и выдает себя за французского маркиза, прибывшего из Франции и поизносившегося в дороге, — с тем, чтобы втереться в доверие богатым дочкам и — исключительно по русской традиции — попросить (или стырить) у них денег. При этом новоявленный «француз» по-французски не знает. Но это и не беда: ведь папаша запретил дочерям общаться по-французски, поэтому «французский маркиз» вынужден разговаривать исключительно по-русски. Конечно, обманщик в конце концов оказывается разоблачен, но за преподнесенный урок хозяин одаривает его всем необходимым[9].
Комедия заканчивается выспренной патетической речью Валькерова, недовольным воспитанием дочерей и обвинением их в галломании как ненависти к русскому языку, русским традициям, устоям, навыкам и заодно приверженности к высокомерию, грубости, необразованности, чванству — то есть всему тому, что к франкомании вообще отношения не имеет
В моей комнате стол, за которым я занимаюсь, стоит у окна. И каждый раз, когда сажусь за уроки, я вижу за окном небольшой сквер. В нём растут разные деревья: клёны, липы, дикий каштан, акации, дуб и несколько сосен. Мне нравится любоваться этим маленьким кусочком леса и зимой, когда он покрыт белым пушистым снегом, и весной, когда он расцветает, и, конечно, летом, когда становится ярко-зеленым. Но больше всего мне по душе, когда осенью этот скверик превращается в очень красивую разноцветную картину. Эта осень, словно невидимый художник, раскрашивает своими яркими красками всё вокруг. Я люблю смотреть из окошка на рыжие клёны, золотистые липы, на жёлтые, красные, бордовые, оранжевые и коричневые листья каштанов, акаций и дуба. Деревья стоят такие нарядные! Осень не жалеет своих волшебных красок и щедро дарит их природе. А я любуюсь этой красотой, позолоченными солнечными лучами опадающими листочками. С ними весело играет ветер, и они легко парят в воздухе, падают на пока ещё зелёную траву, превращая её в разноцветный ковёр. Деревья медленно теряют свои наряды, только сосны всегда стоят зелёные. Я с интересом наблюдаю за белками, которые живут в дуплах этих сосен, за тем, как они суетятся и готовят себе запасы на зиму. А когда небо затягивают серые тучи, начинает моросить осенний дождь, я вижу, как прячутся на деревьях от холодных капель птицы, и мне становится немного грустно…
И так неторопливо, но уверенно осень вступает в свои права. Мне кажется, будто она, укрывая землю тёплым одеялом из опавших листьев, поёт природе тихую колыбельную песню, под которую медленно и спокойно засыпает и мой маленький скверик.